BLOG

Wereld-deel

Nog altijd wil de mens bedrogen worden. Met die eerste twee woorden wilde ik deze blog beginnen toen ik dacht aan het stuk ‘Kaal’ van Van Kooten de de Bie, wat op dezelfde manier begint. Erg grappig en blijft goed.
Maar, hier gaat het over iets anders, hoewel…

Nog altijd wordt het deel van het mannelijk lichaam waarin hij zich het meest onderscheidt van de vrouw onnodig vaak verheven. Ik bedoel in figuurlijke zin. Die verheffing (of ophef, zo je wilt) moet in letterlijke zin natuurlijk wel blijven, maar het belang van de penis is eigenlijk zwaar overschat. De verwachte/geachte vereenzelviging van de man met zijn penis, lijdt hij daar zelf ook niet een beetje onder? En de aanname dat ook vrouwen die fixatie hebben op zijn ‘edele deel’, komt die niet vooral van de man zelf?
Dit zijn vragen die natuurlijk al vaker zijn gesteld en ook al beantwoord: ja.

Mijn reis als fotograaf over het mannelijk lichaam is spannend, verkennend, verhullend en onthullend. Ten eerste voor mijzelf, maar ook voor de kijker die de foto’s ziet.
Dat de schoonheid van het mannelijk lichaam niet per se ligt in zijn ‘universum’ maar in verschillende ‘werelddelen’, hoop ik zichtbaar te maken. En zo toegang bieden tot een andere manier van kijken en beleven van het mannelijk lichaam: voor hemzelf met name, voor de vrouw en voor iedereen die daar open voor kan staan.
Mijn foto’s zijn mij vaak voor…mijn ratio. Het gebeurt allemaal in het onderbewuste deel van mijn wezen op het moment dat ik fotografeer. Het zijn gedachten zoals deze die achteraf ontstaan, als mijn foto’s ‘gerijpt’ zijn en ik beelden zoals hieronder tegenkom.
Als het gaat om clichés over wat mannelijkheid is, dan wel in deze foto:

foto-blog-wereld-deel

Vreemd is toch, dat mannen, als het om artistiek naakt gaat, het moeilijk blijken te vinden om hun zo bejubelde geslachtsdeel in close-up (niet eens in erecte stand afgebeeld) te moeten aanschouwen. Dat zet wel aan het denken.

Linda

Schrijven met licht en… schrijven

Gisteravond tijdens het optreden van PJ Harvey bij het International Literature Festival Utrecht (ILFU) zag ik weer eens hoe moeilijk het is om tekst en beeld los van elkaar te combineren op een manier dat je zowel de ene als de andere discipline kunt vergeten en volledig kunt opgaan in het samenvloeisel van die twee: een totaalervaring beleeft. PJ Harvey las zelfgeschreven poëzie en teksten, vergezeld van foto’s van fotograaf Seamus Murphy met wie ze naar drie landen reisde. Ze maakten samen een boek waarin hun indrukken, visuele en tekstuele registraties en vertalingen van wat ze in die landen tegenkwamen zijn verwerkt. Ongetwijfeld de moeite waard. Zowel de voordracht van PJ Harvey als de foto’s  van Murphy waren onafhankelijk van elkaar goed genoeg. PJ Harvey is charmant, haar stem is mooi en ze brengt haar teksten vol overtuiging en met kracht. De foto’s van Murphy zijn zonder twijfel sterk en een aantal van zijn foto’s kwamen heel erg aan bij mij.
Maar..

Ze zijn beiden zo sterk en gelijkgestemd dat ik me tijdens haar optreden afvroeg of dat elkaar niet in de weg zit bij zo’n performance. Ik als fotograaf werd dusdanig naar de beelden getrokken dat zelfs de mooie stem en het charmante voorkomen van Harvey (die ik in de jaren ’95 – ’97 als vrouwelijke muzikant bewonderde) het daar niet van konden ‘winnen’. En als ik bewust de beelden even losliet en mij concentreerde op haar stem en woorden, dan pas maakte ik mijn eigen beelden en associaties. Wat mij betreft versterkten in dit geval verBEELDing en AFbeelding elkaar niet. Misschien wel in het boek, maar dat is in een geheel andere context.

Ik sms-te naar Eef na het optreden dat ik wederom constateerde dat beeld en woord niet vanzelfsprekend met elkaar samen gaan. Dat daar meer voor nodig is dan beiden je ding doen en dan kijken of dat samen kan vallen. Ook wij combineren woorden en beelden in dit project, en tijdens onze eerste Ont(k)leedKamer twee weken geleden deelden we ons work-in-progress met publiek: voordracht van Eef’s gedichten bij mijn foto-projecties en het Titel-experiment.
Zonder onbescheiden te willen zijn, denk ik dat het bij ons beter werkte. Misschien omdat wij in veel opzichten totaal andere persoonlijkheden zijn, zoals de een in tekst onthullend, de ander in beeld meer verhullend, en juist die tegenstelling iets teweegbrengt wat verder gaat dan de combinatie van beeld en woord.
Ik herkende hetzelfde gisterenavond tijdens en na het gesprek tussen schrijfsters Connie Palmen en Kristien Hemmerechts over het boek Jij zegt het van Connie Palmen. Een optreden waar geen beelden aan te pas kwamen, dus in die zin niet vergelijkbaar met waar ik het net over had, maar wel twee compleet andere vrouwen die met elkaar een dialoog aangingen en waarbij Palmen Hemmerechts de les leek te lezen. Leek, want hoewel Palmen zich als een wolf naar een schaap gedroeg, in een kort gesprek dat ik daarna had met Palmen zei deze over Hemmerechts: “Ze kan me heel goed aan, ook al lijkt dat misschien niet zo”.
Als je goed had opgelet was dat inderdaad zichtbaar en voelbaar. Juist dat bracht de spanning! En bleef uiteindelijk meer hangen dan degene voor wie ik , net als velen onder wie ook fotograaf goeroe Anton Corbijn, was gekomen.

Ik kan niet wachten tot Eef mij uit gaat dagen met woorden en titels waar ik beelden bij ‘moet’ maken. Benieuwd welke spanningen en tegenstellingen dat gaat opleveren!

Linda

De Ont(k)leedKamer I: een eerste impressie

Op zondag 10 april vond onze eerste Ont(k)leedKamer plaats in hartje Utrecht. Na intensieve voorbereidingen, zeker in de laatste week en dagen vooraf, openden we de deur om 14.00 uur en stroomde onze ‘zaal’ vol en hadden we een volle bak bij aanvang!
Vol verwachting maakte het publiek al gezellig kennis met de intieme sfeer van de middag en met elkaar, want de stoelen moesten flink worden bijeen geschoven om iedereen te voorzien van een goed plekje met uitzicht op ons ‘podium’.
Zoals vaak bij een nieuw begin, begonnen ook wij ietwat chaotisch, maar na het eerste deel van de middag met poëzie voordracht en een lezing, konden we allemaal even bijkomen en de benen strekken na de opening van de expositie. Met een glaasje van het een of ander in de hand verspreidden de meute zich over de drie ruimtes, twee met foto’s en eentje met een digitale fotovoorstelling. Er werd aandachtig gekeken, gesproken, en ook al gediscussieerd..

In het tweede deel kwamen we echt goed op gang, na opnieuw enkele gedichten, gingen Linda en ik met elkaar en met het publiek het gesprek aan over het hoe en waarom van dit project. Vragen zoals Waarom moet de man ontkleed? en Ontleden Linda en Eef op dezelfde wijze? kwamen uitvoerig aan bod. Er ontstond een levendige discussie in en met het publiek over de vraag wie er nu eigenlijk zit te wachten op mannelijk naakt fotografie en poëzie. De komende tijd zullen we hier op onze blog verder gaan met het aankaarten van deze en meer vragen. We hebben ons publiek om nog meer feedback gevraagd, en dat levert interessante input op. Dingen die ons doen nadenken over onze eigen beweegredenen, onze verlangens, onze denkbeelden, onze motivatie etc.
De gemoederen raakten verder verhit toen wij ons “Titel-experiment” lieten zien en horen. Kort gezegd; ik heb bij een aantal foto’s van Linda (deels door haar gekozen, deels door mijzelf), titels bedacht op basis van mijn interpretatie. Deze lieten we zien en horen en Linda kon er op reageren.  Voor ons beiden spannend, want Linda kiest er heel bewust voor om juist geen titels aan haar werk te geven, terwijl ik natuurlijk altijd van de woorden en benamingen ben (zie ook mijn vorige blog Zonder Titel ). Het demonstreerde hoe verschillend wij zijn als makers, de een met beelden en de ander met woorden. En hoe spannend dat kan zijn, dat cross-over echt niet evident is, dat het raakt aan allerlei gedachten en gevoelens over kunst, over doeleinden etc. Deze discussie ging nog lang door tijdens de borrel na afloop, en levert voor ons weer interessante nieuwe ideeën op. We hebben al veel zin in nieuwe experimenten die we het komend halfjaar aangaan met elkaar!

Het was wat ons betreft een zeer geslaagde eerste Ont(k)leedKamer! In het najaar volgt een tweede editie met weer nieuw work-in-progress. Daarnaast hebben we nog allerlei andere ideeën voor Ont(k)leed als geheel en de realisatie van ons boek, maar daarover hoor je vanzelf meer hier op de website.

Wil je niets missen? Like ons dan op Facebook en/of volg ons op Twitter.

Eef

Blote mannen zijn niet interessant? (3)

Van de week werd bekend dat Wit Rusland voor het komende songfestival een naakte zanger op het podium zal presenteren, weliswaar omringd met echte wolven. Dat wil zeggen: als de organisatoren daar toestemming voor geven (voor de wolven, het naakt is blijkbaar geen probleem). Wil ik daar iets over zeggen? Ik ben alleen maar benieuwd hoe dat er uit zal zien. Verder verwacht ik dat deze blote man “opgevreten” wordt door de wolven, zodat er vooral aanstoot kan worden genomen aan het risico wat hij daarin nam en niet zozeer aan zijn bloot-zijn.

De acceptatie en manier van afbeelden van naakt (in de kunst en de fotografie) is altijd een complexe sociaal-culturele kwestie. Ergens liggen er grenzen, met betrekking tot wat wel en niet ‘kan’, wat wel of niet gezien mag worden, oftewel: het naakt is contextgevoelig. Porno mag niet, erotiek wel, nudisten ook geen probleem. Maar facebook weert nog steeds foto’s waarop bloot staat. Terecht, en niet terecht.

Ik moet denken aan de eerste foto die ik nam van een naakte man., toen ik 20 was. Het was eigenlijk geen echte man, want hij behoorde tot een figurant op een schilderij van Eugene Delacroix. Staande voor dat schilderij in – ik meen – het Louvre in Parijs, nam ik hem; de foto. Ik kaderde hem zodanig in dat alleen hij nog in de zoeker zichtbaar was en ik hem loskoppelde van zijn context, en mijn beeld werd.  Ik fotografeerde deze uit verfstreken opgebouwde man in zwart wit en in de donkere kamer zette ik het contrast tusen zwart en wit nog eens extra aan waardoor het beeld er nog dramatischer dan het al was op werd, maar tegelijkertijd ook erotischer: de man was van mij geworden. Ik heb de foto nog steeds.

Misschien is het die man, die ongetwijfeld zo’n 200 jaar geleden werkelijk heeft bestaan en heeft geposeerd voor de schilder, die mij uiteindelijk heeft aangezet tot de foto’s die ik nu maak van mijn model.
Maar nu is het ‘echt’.

Ik ben er nog niet uit hoe echt de geplande act van de blote zanger zal zijn, maar ik zie het nu al als een figurant in een bizar schilderij van lichtgeweld.

Linda

Blote mannen zijn niet interessant? (2)

Linda schreef enkele weken geleden over de ophef rondom de reclamecampagne van Suitsupply en een uitzending van WNL Opniemakers. Een vrouwelijke kijker reageerde tijdens die uitzending met de uitspraak: ‘Blote mannen zijn ook niet zo spannend, dus logisch dat je dat minder ziet’.
In haar blog reageerde Linda op deze uitspraak en was het hier duidelijk niet mee eens. Zij pleit voor meer mannelijk naakt in de fotografie, vooral ook door vrouwelijke fotografen die (meer) een eigen visie op het blote mannenlijf zouden moeten etaleren.

Het moge duidelijk zijn, dat ik het van harte eens ben met het standpunt van Linda. Hoezo zijn blote mannen niet interessant?! Overduidelijk heeft de vrouw die deze uitspraak deed, de foto’s van Ont(k)leed nog niet gezien…

Misschien vertaalde zij het beeld van een blote man in haar hoofd direct naar de platte pornografische manier waarop vrouwen veelal worden uitgebeeld. Wellicht moest zij denken aan de verlegen, schuine blik die zij ooit zelf in een Playgirl had geworpen. Misschien schrok zij van haar eigen gedachten aan nat geoliede mannen met gladgeschoren wasbordjes die zij zich herinnerde uit dat magazine. Of had deze vrouw simpelweg geen idee van de mogelijkheid van smaakvolle, artistieke foto’s van een bloot mannenlijf gezien door het cameraoog van een fotografe?
Een fotografe met een visie die dat lijf beziet als een wereld van licht en schaduw, van lijnen en curven, van kracht en kwetsbaarheid ineen, van lust en tederheid, als een object dat zich onderwerpt aan haar camera en waar zij vrij mee kan verbeelden en spelen?

Een wijze waarop nog niet veel blote vrouwen in beeld zijn gebracht. Beelden die niet alleen lust of schoonheid prikkelen. Beelden die doen kijken voorbij dat mannenlijf, ook al zie je op sommigen in de eerste blik een bil of piemel. Beelden die doen kijken en stilstaan. Kijken en nadenken. Verwonderen, en je soms doen afvragen of je wordt bedonderd met wat je ziet. Zelfs op het verkeerde been gezet.

Dat soort beelden van blote mannen zijn er amper. Gelukkig maakt Linda Bais ze voor Ont(k)leed. Gelukkig mag ik daar uren naar kijken, me er helemaal in verliezen. En er dan ook nog over schrijven. Soms is het leven heel mooi. Met blote mannen en al.

Eef

Vormen, ontvangen en geven

Bij mij is het precies andersom: woorden zijn in al hun abstractie al vaak te veel voor de foto’s die ik maak. Er komt geen gedachte, geen woord, geen letter bij kijken als ik kijk…
Alleen reageren op wat er gebeurt met de ingrediënten waarmee ik werk: model, licht, achtergrond, camera enz. Drie uur lang (meestal duurt een fotosessie zo lang bij mij) ‘beeldhouwen’, ‘schilderen’ en registeren, alles visueel.

En dan is het er, of niet. Dat moment waarop schoonheid samenvalt met mij(n) onuitgesproken gedachten, gevoelens.
Bij Ont(k)leed is dat met het mannelijk naakt, maar het kunnen net zo goed een landschap, een vrouw met prachtig haar, of lelijke baby speelgoedpoppetjes zijn, om maar wat te noemen.

Maar dan het ‘rationele deel’ van de Ont(k)lede man…dat komt later.
Ik praat overigens wel met mijn model.

Linda

Zonder titel

Ik dacht laatst na over titels van kunstwerken en mijn verwondering, soms zelfs frustratie over het feit dat kunst – en zeker fotografie – vaak geen titel heeft. Geen naam.
Ik bekijk met aandacht een werk, loop naar het informatiebordje en lees ‘Zonder titel’. Vaak ben ik dan hevig teleurgesteld.
Natuurlijk begrijp ik dat de kunstenaar graag zijn publiek met openheid wil laten kijken. Hij of zij wil wellicht de kijker niet beïnvloeden, niet vertroebelen met een eigen interpretatie. Maar dat wil ik  – als kijker – juist zo graag weten. Ik ben vreselijk nieuwsgierig naar wat er omgaat in de maker; het hoe en waarom. Gedachten. Ideeën. Bedoelingen. Verwachtingen. Hoop. Wensen. Een boodschap. Een reden, wat dan ook.
Voor mij voegt het waarde aan het kunstwerk toe. Een titel kan me aan het denken zetten, omdat ik bijvoorbeeld een hele andere interpretatie heb. Of omdat ik er geen barst snap van de titel. Heerlijk! Magnifiek als ik als kijker juist op het verkeerde been word gezet. Of op mijn plaats.

Ik wil geraakt worden door kunst, op welke manier dan ook. En bij mij komen woorden nu eenmaal sterk naar binnen, helemaal als ze iets toevoegen aan een beeld. Misschien is het een tekortkoming en zeer eenkennig van mij als schrijver, maar het knaagt aan me als kunst geen naam heeft. Het voelt onaf.

Waarschijnlijk denken veel kunstenaars hier anders over. Het maakproces is ongetwijfeld complex en lang, en voor een beelddenker vermoedelijk moeilijk in woorden te vatten. Dat die kunstenaar dat wellicht niet eens wil, omdat een titel misschien te beperkend is. Te weinig omvattend.

Een interessant verschil van kijk-op-kunst, vind ik. Zeker in het licht van Ont(k)leed, want daarin komen beelden juist samen met woorden. Ik kan vrij associëren en schrijven bij de titelloze foto’s van Linda. Teksten die misschien compleet verschillen van haar gedachten en ideeën. Dat is best spannend voor haar, en ook voor mij. Teleurstelling ligt op de loer, maar gelukkig bracht het tot nu toe vooral meerwaarde voor ons beiden.

En nu voegen we daar een nieuw experiment aan toe! Ik maak titels bij een aantal foto’s die Linda daarvoor heeft uitgekozen. Wie weet wat ons dat zal brengen. In elk geval volop gespreksstof bij een goed glas wijn denk ik…en niet te vergeten een levendig podiumgesprek op onze eerste Ont(k)leedKamer op zondag 10 april als we dit experiment met ons publiek zullen delen!

Eef

Blote mannen zijn niet interessant?

Gisteravond vielen mij in de uitzending van WNL Opniemakers (01-03-2016) over o.a. ‘dagelijks seksisme’ twee dingen in het bijzonder op: 1. Marianne Zwagerman, reagerend op de ophef over de reclamecampagne van Suitsupply: ‘Die mannen in die foto’s zijn ook lustobjecten, maar hebben nog teveel kleding aan!, denk ook een beetje aan ons (vrouwen willen ook – deels -mannelijk naakt zien)’. En een tweet van een kijkster onder in beeld met de volgende uitspraak: ‘Blote mannen zijn ook niet zo spannend, dus logisch dat je dat minder ziet’. De hele discussie ging verder vooral over seksisme op straat, werk en in de reclame.

De ene vrouw in de uitzending zegt: geef ons meer afbeeldingen van de naakte man, de andere vrouw vindt daar niks aan en vindt het onlogisch blijkbaar om te denken dat vrouwen dat best zouden willen zien. Beide meningen zijn m.i. interessant met betrekking tot mijn eigen foto’s voor Ont(k)leed.

Met mijn foto’s probeer ik een brug te slaan tussen deze twee meningen, waarvan ik de ene mening ‘behoudend’ en de andere mening ‘vooruitstrevend’ noem.
Vanuit mijn (vrouwelijke) optiek ben ik er van overtuigd dat veel vrouwen de naakte man op beeld wel degelijk interessant, erotisch, mysterieus, mooi, geil, sexy en soms misschien ook grappig kunnen gaan vinden. Smaak en acceptatie worden mede gecreëerd door middel van herhaling en gewenning.
Maar, er is op beeldend vlak te weinig voor de vrouw als het gaat om smaakvol, prikkelend mannelijk naakt en daarin ben ik het natuurlijk met Marianne Zwagerman en Sadet Karabulut eens: laat de man meer ontkleed zien!

Er zijn naar mijn mening te weinig vrouwelijke fotografen die de naakte man als onderwerp hebben in hun fotografie. Ook daarin valt nog wel het een en ander te ontwikkelen.
Wat is de visie van vrouwelijke beeldmakers op het naakte mannenlichaam en hoe kunnen zij dit vertalen op een nieuwe, maar vooral ook eigen manier? En dan niet te braaf maar met lef en smaakvol.

Ik hoop dat ik de weinige vrouwen in de fotografie die mij voorgingen aanvul met mijn foto’s van de ontklede man, gezien en ervaren vanuit mijzelf als mens in deze tijd. Een tijd waarin taboes opnieuw op lijken te duiken en juist ook daarom iets doorbroken moet worden als het gaat om de vrouwelijke blik op de man.

Linda

Een nieuw jaar, een nieuwe datum voor De Ont(k)leedKamer I

Allereerst namens ons een prachtig 2016 gewenst!

Wij zijn het nieuwe jaar met frisse energie begonnen met hernieuwde plannen en ideeën voor ons project en zijn volop bezig met de uitvoering daarvan.

Zo kunnen we melden dat we een nieuwe datum geprikt hebben voor onze eerste Ont(k)leedKamer die in november helaas niet kon doorgaan wegens te weinig aanmeldingen. Dat vonden we erg jammer. Niet alleen omdat we er zelf veel zin in hadden, maar ook omdat we de mensen die wel gereserveerd hadden, moesten teleurstellen.
Daarom zetten we de komende maanden alles op alles om te zorgen voor voldoende promotie en publiciteit, zodat we hopelijk deze keer de zitplaatsen niet kunnen aanslepen!

De nieuwe datum is zondag 10 april 2016 van 14.00 tot 17.30 uur, locatie Lange Nieuwstraat 2 in Utrecht.

Wat is De Ont(k)leedKamer ook al weer? Heel simpel; een literaire fotobeleving met muzikale omlijsting in het kader van ons kunstproject Ont(k)leed; de man in woord en beeld. Deze editie heeft als thema work-in-progress, part I.

Er zal zich niemand letterlijk ontkleden, naaktheid betekent vanzelfsprekend meer dan alleen bloot. De k van Ont(k)leed staat niet voor niets tussen haakjes. Wij ontkleden en ontleden de man in woord en beeld, met onze typemachine en camera. Soms met een scherpe focus op het mannelijke lijf, dan weer verwordt datzelfde lichaam een onbekend landschap van lijnen en schaduwen. Beelden vergezeld van woorden vol erotiek, gevolgd door zinnen die niets van doen hebben met de fysieke wereld. Alles is mogelijk. Iedere kunstliefhebber is welkom.

We hopen je te zien op de 10e april!

Reserveren alleen via info@ont-k-leed.eu, en als je ons een warm hart toedraagt, willen we je vragen om ons evenement te delen via Facebook, Twitter of via een mail aan je eigen netwerk! Alvast erg bedankt voor je steun!

Hartelijke groeten,
Linda en Eef