Zonder titel

Ik dacht laatst na over titels van kunstwerken en mijn verwondering, soms zelfs frustratie over het feit dat kunst – en zeker fotografie – vaak geen titel heeft. Geen naam.
Ik bekijk met aandacht een werk, loop naar het informatiebordje en lees ‘Zonder titel’. Vaak ben ik dan hevig teleurgesteld.
Natuurlijk begrijp ik dat de kunstenaar graag zijn publiek met openheid wil laten kijken. Hij of zij wil wellicht de kijker niet beïnvloeden, niet vertroebelen met een eigen interpretatie. Maar dat wil ik  – als kijker – juist zo graag weten. Ik ben vreselijk nieuwsgierig naar wat er omgaat in de maker; het hoe en waarom. Gedachten. Ideeën. Bedoelingen. Verwachtingen. Hoop. Wensen. Een boodschap. Een reden, wat dan ook.
Voor mij voegt het waarde aan het kunstwerk toe. Een titel kan me aan het denken zetten, omdat ik bijvoorbeeld een hele andere interpretatie heb. Of omdat ik er geen barst snap van de titel. Heerlijk! Magnifiek als ik als kijker juist op het verkeerde been word gezet. Of op mijn plaats.

Ik wil geraakt worden door kunst, op welke manier dan ook. En bij mij komen woorden nu eenmaal sterk naar binnen, helemaal als ze iets toevoegen aan een beeld. Misschien is het een tekortkoming en zeer eenkennig van mij als schrijver, maar het knaagt aan me als kunst geen naam heeft. Het voelt onaf.

Waarschijnlijk denken veel kunstenaars hier anders over. Het maakproces is ongetwijfeld complex en lang, en voor een beelddenker vermoedelijk moeilijk in woorden te vatten. Dat die kunstenaar dat wellicht niet eens wil, omdat een titel misschien te beperkend is. Te weinig omvattend.

Een interessant verschil van kijk-op-kunst, vind ik. Zeker in het licht van Ont(k)leed, want daarin komen beelden juist samen met woorden. Ik kan vrij associëren en schrijven bij de titelloze foto’s van Linda. Teksten die misschien compleet verschillen van haar gedachten en ideeën. Dat is best spannend voor haar, en ook voor mij. Teleurstelling ligt op de loer, maar gelukkig bracht het tot nu toe vooral meerwaarde voor ons beiden.

En nu voegen we daar een nieuw experiment aan toe! Ik maak titels bij een aantal foto’s die Linda daarvoor heeft uitgekozen. Wie weet wat ons dat zal brengen. In elk geval volop gespreksstof bij een goed glas wijn denk ik…en niet te vergeten een levendig podiumgesprek op onze eerste Ont(k)leedKamer op zondag 10 april als we dit experiment met ons publiek zullen delen!

Eef