Schrijven met licht en… schrijven

Gisteravond tijdens het optreden van PJ Harvey bij het International Literature Festival Utrecht (ILFU) zag ik weer eens hoe moeilijk het is om tekst en beeld los van elkaar te combineren op een manier dat je zowel de ene als de andere discipline kunt vergeten en volledig kunt opgaan in het samenvloeisel van die twee: een totaalervaring beleeft. PJ Harvey las zelfgeschreven poëzie en teksten, vergezeld van foto’s van fotograaf Seamus Murphy met wie ze naar drie landen reisde. Ze maakten samen een boek waarin hun indrukken, visuele en tekstuele registraties en vertalingen van wat ze in die landen tegenkwamen zijn verwerkt. Ongetwijfeld de moeite waard. Zowel de voordracht van PJ Harvey als de foto’s  van Murphy waren onafhankelijk van elkaar goed genoeg. PJ Harvey is charmant, haar stem is mooi en ze brengt haar teksten vol overtuiging en met kracht. De foto’s van Murphy zijn zonder twijfel sterk en een aantal van zijn foto’s kwamen heel erg aan bij mij.
Maar..

Ze zijn beiden zo sterk en gelijkgestemd dat ik me tijdens haar optreden afvroeg of dat elkaar niet in de weg zit bij zo’n performance. Ik als fotograaf werd dusdanig naar de beelden getrokken dat zelfs de mooie stem en het charmante voorkomen van Harvey (die ik in de jaren ’95 – ’97 als vrouwelijke muzikant bewonderde) het daar niet van konden ‘winnen’. En als ik bewust de beelden even losliet en mij concentreerde op haar stem en woorden, dan pas maakte ik mijn eigen beelden en associaties. Wat mij betreft versterkten in dit geval verBEELDing en AFbeelding elkaar niet. Misschien wel in het boek, maar dat is in een geheel andere context.

Ik sms-te naar Eef na het optreden dat ik wederom constateerde dat beeld en woord niet vanzelfsprekend met elkaar samen gaan. Dat daar meer voor nodig is dan beiden je ding doen en dan kijken of dat samen kan vallen. Ook wij combineren woorden en beelden in dit project, en tijdens onze eerste Ont(k)leedKamer twee weken geleden deelden we ons work-in-progress met publiek: voordracht van Eef’s gedichten bij mijn foto-projecties en het Titel-experiment.
Zonder onbescheiden te willen zijn, denk ik dat het bij ons beter werkte. Misschien omdat wij in veel opzichten totaal andere persoonlijkheden zijn, zoals de een in tekst onthullend, de ander in beeld meer verhullend, en juist die tegenstelling iets teweegbrengt wat verder gaat dan de combinatie van beeld en woord.
Ik herkende hetzelfde gisterenavond tijdens en na het gesprek tussen schrijfsters Connie Palmen en Kristien Hemmerechts over het boek Jij zegt het van Connie Palmen. Een optreden waar geen beelden aan te pas kwamen, dus in die zin niet vergelijkbaar met waar ik het net over had, maar wel twee compleet andere vrouwen die met elkaar een dialoog aangingen en waarbij Palmen Hemmerechts de les leek te lezen. Leek, want hoewel Palmen zich als een wolf naar een schaap gedroeg, in een kort gesprek dat ik daarna had met Palmen zei deze over Hemmerechts: “Ze kan me heel goed aan, ook al lijkt dat misschien niet zo”.
Als je goed had opgelet was dat inderdaad zichtbaar en voelbaar. Juist dat bracht de spanning! En bleef uiteindelijk meer hangen dan degene voor wie ik , net als velen onder wie ook fotograaf goeroe Anton Corbijn, was gekomen.

Ik kan niet wachten tot Eef mij uit gaat dagen met woorden en titels waar ik beelden bij ‘moet’ maken. Benieuwd welke spanningen en tegenstellingen dat gaat opleveren!

Linda

Een gedachte over “Schrijven met licht en… schrijven

Reacties zijn gesloten.